De vaste commissies van het Europees Parlement hebben in de huidige zittingsperiode een breed wetgevingsprogramma vooruitgeholpen, dat de regulering van chemische stoffen, hervorming van digitale belasting, resoluties over buitenlands beleid met betrekking tot Iran, Azerbeidzjan en de Westelijke Balkan, overeenkomsten over justitiële samenwerking en aanpassingen in de agrarische handel omvat. Dit rapport analyseert de output en de strategische richting van vijf van de meest actieve commissies — ENVI, ECON, AFET, LIBE en AGRI — op basis van aangenomen teksten, effectiviteitsmetingen en pipelinegegevens uit het Open Data Portaal van het EP.
Overzicht van de commissieactiviteiten
De tiende zittingsperiode wordt gekenmerkt door een aanhoudend hoge werkdruk bij alle vijf besproken commissies, die elk meer dan 100 actieve wetgevingsbestanden beheren. Hoewel vergadergegevens uit de EP API beperkt blijven, geeft het volume van aangenomen teksten en uitgebrachte adviezen een duidelijk signaal van wetgevingsmomentum. Alle vijf commissies registreerden een werkbelastingsintensiteit van HOOG, met een commissiedekking van 20% van de parlementaire portefeuille — wat de breedte van de sectoroverschrijdende beleidskwesties weerspiegelt waarmee elk orgaan moet omgaan.
Thematische analyse per commissie
ENVI: Milieu, Volksgezondheid en Voedselveiligheid
ENVI heeft zijn agenda voor de tiende zittingsperiode gericht op het opbouwen van de regulatoire architectuur voor de Europese chemicaliënstrategie en het kader voor bedrijfsduurzaamheid. De aanneming van het gemeenschappelijk dataplatform voor chemische stoffen (TA-10-2025-0045) is een fundamentele stap naar gecentraliseerde monitoring van chemische stoffen op de interne markt, als antwoord op jarenlange druk vanuit de industrie en het maatschappelijk middenveld voor meer transparantie. De commissie droeg ook bij aan amendementen die bepaalde rapportagetijdschema's voor bedrijfsduurzaamheid uitstellen (TA-10-2025-0064), wat een politisch compromis weerspiegelt tussen milieuambities en zorgen over de gereedheid van bedrijven. Met 100 actieve wetgevingsbestanden en een HOGE werkbelastingsintensiteit blijft ENVI een van de meest wetgevend veeleisende commissies van het Parlement.
Belangrijke aangenomen teksten
- TA-10-2025-0045: Common data platform on chemicals, establishing a monitoring and outlook framework for chemicals
- TA-10-2025-0064: Amending Directives (EU) 2022/2464 and (EU) 2024/1760 as regards corporate sustainability reporting and due diligence requirements
ECON: Economische en Monetaire Zaken
De wetgevende output van ECON in deze zittingsperiode wordt gedomineerd door het baanbrekende btw-pakket voor het digitale tijdperk (TA-10-2025-0012, TA-10-2025-0013), dat de grensoverschrijdende btw-rapportage ingrijpend hervormt en de administratieve samenwerking tussen de belastingautoriteiten van de lidstaten versterkt. De hervormingen zijn gericht op het dichten van een geschat jaarlijks btw-gat van €60 miljard door verplichte digitale aangifte en verbeterde gegevensuitwisseling. De commissie behandelde ook de benoeming van een nieuw lid van de Gemeenschappelijke Afwikkelingsraad (TA-10-2025-0024) en de jaarlijkse kwijtingsprocedures voor EU-agentschappen en gemeenschappelijke ondernemingen (TA-10-2025-0088, TA-10-2025-0089), waarmee financiële verantwoording in het institutionele landschap wordt gewaarborgd.
Belangrijke aangenomen teksten
- TA-10-2025-0012: VAT: rules for the digital age
- TA-10-2025-0013: Administrative cooperation in the field of taxation
- TA-10-2025-0024: Appointment of a member of the Single Resolution Board
- TA-10-2025-0088: Discharge 2023: Agencies
- TA-10-2025-0089: Discharge 2023: Joint Undertakings
AFET: Buitenlandse Zaken
AFET heeft het grootste volume aangenomen teksten geproduceerd van de vijf onderzochte commissies, wat de intense geopolitieke druk op de agenda voor externe betrekkingen van het Europees Parlement weerspiegelt. De commissie richtte zich op mensenrechtencrises in Iran (TA-10-2025-0004), Azerbeidzjan (TA-10-2025-0038) en Kameroen, terwijl het uitbreidingsproces van de EU werd bevorderd via gedetailleerde landenrapporten over Türkiye (TA-10-2025-0092) en Servië (TA-10-2025-0093). De oprichting van een Hervorming- en Groeifaciliteit voor Moldavië (TA-10-2025-0022) en macro-financiële bijstand voor Jordanië (TA-10-2025-0048) tonen hoe het Parlement financiële instrumenten inzet als buitenlandspolitieke middelen. Het jaarlijkse GVDB-uitvoeringsrapport (TA-10-2025-0058) biedt de meest uitgebreide parlementaire beoordeling van de EU-verdedigingscapaciteiten te midden van toenemende veiligheidszorgen.
Belangrijke aangenomen teksten
- TA-10-2025-0004: Systematic repression of human rights in Iran, notably the cases of Pakhshan Azizi and Wrisha Moradi, and the taking of EU citizens as hostages
- TA-10-2025-0022: Establishing the Reform and Growth Facility for the Republic of Moldova
- TA-10-2025-0038: Unlawful detention and sham trials of Armenian hostages, including high-ranking political representatives from Nagorno-Karabakh, by Azerbaijan
- TA-10-2025-0048: Macro-financial assistance to Jordan
- TA-10-2025-0055: EU-Bosnia and Herzegovina Agreement: cooperation between Eurojust and the authorities of Bosnia and Herzegovina competent for judicial cooperation in criminal matters
- TA-10-2025-0058: Implementation of the common security and defence policy – annual report 2024
- TA-10-2025-0092: 2023 and 2024 reports on Türkiye
- TA-10-2025-0093: 2023 and 2024 reports on Serbia
LIBE: Burgerlijke Vrijheden, Justitie en Binnenlandse Zaken
Het werk van LIBE in deze zittingsperiode overlapt aanzienlijk met dat van AFET bij mensenrechtenresoluties, met name over Iran en persvrijheid. De bijdrage van de commissie aan de Eurojust-samenwerkingsovereenkomst met Bosnië en Herzegovina (TA-10-2025-0055) versterkt de EU-architectuur voor justitiële samenwerking op de Westelijke Balkan, een prioriteit nu de regio haar toetredingsperspectieven bevordert. Resoluties over de executie van activisten in Iran (TA-10-2025-0062) en de vervolging van journalisten in Kameroen (TA-10-2025-0061) onderstrepen de rol van LIBE als de primaire stem van het Parlement op het gebied van individuele rechten en vrijheden buiten de EU-grenzen. De commissie bracht 2 formele adviezen uit in de herzieningsperiode en droeg bij aan wetgevingscoördinatie tussen commissies.
Belangrijke aangenomen teksten
- TA-10-2025-0004: Systematic repression of human rights in Iran, notably the cases of Pakhshan Azizi and Wrisha Moradi
- TA-10-2025-0055: EU-Bosnia and Herzegovina Agreement: Eurojust cooperation in criminal matters
- TA-10-2025-0061: Prosecution of journalists in Cameroon, notably the cases of Amadou Vamoulké, Kingsley Fomunyuy Njoka, Mancho Bibixy, Thomas Awah Junior, Tsi Conrad
- TA-10-2025-0062: Execution spree in Iran and the confirmation of death sentences of activists Behrouz Ehsani and Mehdi Hassani
AGRI: Landbouw en Plattelandsontwikkeling
De wetgevingsfocus van AGRI omvat de technisch maar commercieel significante heronderhandeling van tariefcontingenten met Noorwegen na de Brexit (TA-10-2025-0029). Deze overeenkomst herkalibreert de markttoegangsregelingen voor landbouwproducten die werden verstoord door het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de EU-douane-unie, wat gevolgen heeft voor exporteurs van zuivel, zeevruchten en bewerkte voedingsmiddelen in zowel de EU-27 als de EER. De commissie is ook betrokken bij de bredere herziening van de interne markt (TA-10-2025-0107), waarbij onderzocht wordt hoe nieuwe commerciële praktijken — waaronder digitale platforms en directe verkoop van landbouwproducten aan consumenten — bestaande regelgevingskaders uitdagen. Met 100 actieve wetgevingsbestanden handhaaft AGRI een hoge werkbelastingsintensiteit, ook al blijft haar publieke profiel lager dan dat van commissies die politiek meer zichtbare dossiers behandelen.
Belangrijke aangenomen teksten
- TA-10-2025-0029: EU-Norway Agreement: modification of concessions on all the tariff-rate quotas included in the EU Schedule CLXXV as a consequence of the United Kingdom’s withdrawal from the European Union
- TA-10-2025-0107: Old challenges and new commercial practices in the internal market
Strategische context
De huidige commissie-output onthult drie dominante beleidslijnen die de Europese governance in de komende maanden zullen vormgeven. Ten eerste weerspiegelt de drang naar regulatoire modernisering — zichtbaar in het digitale btw-pakket van ECON en het chemicaliëndataplatform van ENVI — Brussel's vastberadenheid om een concurrerende interne markt te handhaven terwijl het toezicht wordt aangescherpt. Ten tweede signaleren het buitengewone volume mensenrechtenresoluties en uitbreidingsrapporten van AFET dat geopolitieke volatiliteit, van de Zuidelijke Kaukasus tot de Westelijke Balkan, een toenemend deel van de parlementaire capaciteit opslokt. Ten derde wijst de convergentie van het werk van LIBE en AFET over Iran en justitiële samenwerking op een groeiende vraag naar commissieoverkoepelende coördinatie, een structurele uitdaging die het Parlement historisch gezien ongelijkmatig heeft aangepakt.
Impact op belanghebbenden
Voor de industrie zullen de digitale btw-regels van ECON en de amendementen op de rapportage over bedrijfsduurzaamheid (TA-10-2025-0064) aanzienlijke nalevingsinvesteringen vergen van financiële dienstverleners en multinationals. Chemische fabrikanten worden geconfronteerd met nieuwe transparantieverplichtingen op grond van de dataplatformverordening van ENVI (TA-10-2025-0045). Landbouwexporteurs moeten zich aanpassen aan herziene tariefcontingenten na de EU-Noorwegen overeenkomst (TA-10-2025-0029), terwijl maatschappelijke organisaties die mensenrechten volgen in de resoluties van AFET en LIBE over Iran, Azerbeidzjan en persvrijheid in Kameroen nieuwe aanknopingspunten voor pleitbezorging zullen vinden. Lidstaten die EU-toetredingsdossiers voorbereiden — in het bijzonder Türkiye, Servië en Moldavië — dienen nota te nemen van de gedetailleerde benchmarking in de meest recente landenrapporten.
Wat er vervolgens gebeurt
Verschillende sleuteldossiers zullen naar verwachting de komende weken de triloogonderhandelingen doorlopen. Het btw-pakket voor het digitale tijdperk (TA-10-2025-0012) wacht op de gemeenschappelijke positie van de Raad, met een voorlopig akkoord beoogd vóór het zomerreces. Het monitoringkader voor chemische stoffen (TA-10-2025-0045) gaat over naar uitvoeringsplanning zodra het in het Publicatieblad is gepubliceerd. Het jaarlijkse GVDB-uitvoeringsrapport van AFET (TA-10-2025-0058) zal de discussie van de Europese Raad in maart over defensie-uitgaven voeden. Ondertussen wordt verwacht dat de Moldavische Hervorming- en Groeifaciliteit (TA-10-2025-0022) in het derde kwartaal van 2026 in werking treedt, waarmee voorwaardelijke financiering voor de EU-toetredingshervormingen van Chișinău vrijkomt.
Methodologie
Dit rapport wordt gegenereerd op basis van live-data opgehaald via de European Parliament MCP Server, met betrekking tot aangenomen teksten, commissiedocumenten, status van de wetgevingspipeline en effectiviteitsscores van commissies. De commissieactiviteitsanalyse maakt gebruik van de corporate-bodies, committee-documents, procedures en adopted-texts eindpunten van het Open Data Portaal van het EP. De effectiviteitsscore maakt gebruik van een meervoudig factormodel dat productiviteit, kwaliteit en impact benchmarkt ten opzichte van vergelijkbare commissies.